81. rocznica utworzenia Armii "Łódź"

Klauzula informacyjna dot. przetwarzania danych osobowych na podstawie obowiązku prawnego ciążącego na administratorze. Szczegółowe informacje znajdują się w zakładce: Polityka prywatności.

16023 marca obchodziliśmy 81. rocznicę utworzenia Armii "Łódź". Miała ona zorganizować obronę pomiędzy Armią „Poznań” i Armią „Kraków” w pasie od Błaszek na północy do Przedborza na południowym wschodzie. W tym roku, z oczywistych względów, uroczystości ku czci naszych bohaterów nie odbyły się. Warto jednak przybliżyć krótką historię jednostki z naszego regionu.

Decyzja o utworzeniu Armii "Łódź" zapadła 23 marca 1939 roku. Dowódcą został gen. Juliusz Rómmel. W ciągu tygodnia ustalił główną pozycję obronną liczącą 104 kilometry i opartą na linii rzek Warty i Widawki. Wkrótce rozpoczęły się prace fortyfikacyjne i logistyczne. Generał Rómmel planował też rozbudowę linii umocnień fortyfikacyjnych stałych i ziemnych. Zaplanowano wysadzenie większości mostów na najważniejszych rzekach w okolicy. Prace przy wznoszeniu schronów rozpoczęto po 24 czerwca, kiedy to Sztab Główny zezwolił na rozpoczęcie budowy umocnień polowych na przyszłych pozycjach obronnych. Do 1 września zdołano zbudować około 46 schronów żelbetowych i 12 ziemno-drewnianych, z czego wiele nie było w pełni ukończonych.

Obronę podzielono na 4 odcinki: Sieradz (linia Warty), Widawa, Szczerców, Rozprza-Księży Młyn. Do walki z Niemcami we wrześniu 1939 roku na wyznaczonych pozycjach stanęły 4 dywizje piechoty Armii "Łódź", w tym 10 DP w skład której wchodziły pułki strzelców kaniowskich złożone głównie z łódzkich żołnierzy. Walczyli od pierwszego dnia wojny, dosłownie na pierwszej linii. Z determinacją i odwagą bronili linii rzek Warty i Widawki, wytrzymując huraganowy ostrzał artyleryjski i bombardowania. Wielodniowe trwanie w oporze Armii "Łódź" miało ogromny wpływ na przebieg kampanii wrześniowej. Pozwoliło na koncentrację innych jednostek polskich i próbę obrony Warszawy.

Armię "Łódź" atakowało główne zgrupowanie wojsk niemieckich prących na stolicę. Swoich pozycji broniliśmy trzy razy dłużej niż przewidywano. Szczególnym bohaterstwem wykazali się żołnierze 2 Pułku Piechoty Legionów broniący umocnień pod Borową Górą i załogi schronów bojowych pod Glinnem, walczące do końca, aby zdziesiątkowane pułki mogły się wycofać w kierunku Warszawy. Krwawe i zacięte walki miały również miejsce w rejonie Belenia i Strońska. To tu w zaciszu parafialnego cmentarza znajduje się miejsce spoczynku żołnierzy Armii „Łódź", którzy polegli podczas bitwy o Beleń, Strońsko i Zapolice walcząc z wojskami niemieckimi 4–5 września 1939 r.

Zbiorowa mogiła to miejsce pochówku żołnierzy 30 Pułku Strzelców Kaniowskich, którzy pod dowództwem podpułkownika W. Szmyda brali udział w wojnie obronnej 1939 r. podczas Bitwy nad Wartą bronili się w schronach w dolinie Warty. Pomnik wraz z nagrobkami znajduje się w północno-wschodniej części cmentarza parafialnego, izolowanej zielenią. Na obelisku widnieje napis:

 „Miejsce spoczynku żołnierzy polskich 10 Dywizji Piechoty, 2 Dywizji Piechoty Legionów, 8 Dywizji Piechoty, 1 Pułku Kawalerii Korpusu Obrony Pogranicza i innych oddziałów Armii „Łódź” poległych 4–5 września 1939 r. w bitwie z 17 niemiecką Dywizją Piechoty o Beleń, Strońsko, Zapolice”.

Wśród oddzielnych nagrobków znajdują się mogiły pułkownika Bronisława Laliczyńskiego (Kawalera Orderu Virtuti Militari) i majora Jana Motza odznaczonego Krzyżem Virtuti Militari. Przy głównym pomniku ku czci poległych stoi działo pamiętające czasy II wojny światowej.

E. Fraszczyńska

Powered by Spearhead Software Labs Joomla Facebook Like Button